1. Đặt vấn đề
Một chatbot RAG mà không hiển thị nguồn thì người dùng khó kiểm chứng. Trong bệnh viện, nơi quy trình, quy định và chuyên môn cần chính xác, nguồn trích dẫn không phải tính năng phụ mà là yêu cầu bắt buộc. Người dùng cần biết AI dựa vào tài liệu nào, phiên bản nào, mục nào, ngày ban hành nào và có thể mở tài liệu gốc để kiểm tra.
Hiển thị nguồn giúp tăng tính minh bạch, giảm hiểu nhầm và hỗ trợ trách nhiệm giải trình.
2. Nguồn trích dẫn nên gồm gì?
Nguồn nên gồm:
- Tên tài liệu.
- Mã tài liệu nếu có.
- Phiên bản.
- Ngày ban hành hoặc hiệu lực.
- Đơn vị ban hành.
- Mục/điều/khoản/bước.
- Trang nếu có.
- Link mở tài liệu gốc.
- Trạng thái hiệu lực nếu có.
Không nhất thiết luôn hiển thị tất cả, nhưng thông tin quan trọng cần có.
3. Cách hiển thị nguồn
Có thể hiển thị ở cuối câu trả lời:
Nguồn:[1] Quy trình báo cáo sự cố y khoa, QT.QLCL.01, phiên bản 2, mục 4.2.[2] Biểu mẫu BM.QLCL.03 - Phiếu báo cáo sự cố.
Hoặc hiển thị inline:
“Thời hạn báo cáo là ... [1].”
Giao diện tốt nên cho phép click mở nguồn.
4. Nguồn phải đúng với nội dung
Không được hiển thị nguồn chung chung nếu câu trả lời không thực sự dựa trên nguồn đó. Nếu AI dùng nguồn [1] cho ý A và nguồn [2] cho ý B, cần ghi tương ứng.
Nếu không làm được trích dẫn chi tiết, ít nhất phải liệt kê tài liệu đã sử dụng và cảnh báo người dùng kiểm tra.
5. Hiển thị khi không có nguồn
Nếu không tìm thấy nguồn, chatbot phải nói rõ:
“Chưa tìm thấy tài liệu nội bộ phù hợp để trả lời.”
Không nên trả lời rồi không hiển thị nguồn, vì người dùng có thể hiểu nhầm đó là quy định chính thức.
6. Link nguồn và phân quyền
Nếu người dùng không có quyền xem tài liệu, không được hiển thị link hoặc nội dung nguồn. Nhưng tốt nhất là tài liệu không được truy xuất ngay từ đầu. Nếu sau lọc quyền không còn nguồn, chatbot cần nói không có tài liệu phù hợp trong phạm vi quyền truy cập.
7. Nguồn cho biểu mẫu
Với biểu mẫu, nguồn nên có:
- Tên biểu mẫu.
- Mã biểu mẫu.
- Phiên bản.
- Link tải.
- Quy trình liên quan.
- Khi sử dụng.
Người dùng thường cần tải đúng biểu mẫu hơn là đọc mô tả dài.
8. Nguồn cho văn bản pháp luật
Cần hiển thị:
- Số hiệu.
- Tên văn bản.
- Cơ quan ban hành.
- Ngày ban hành.
- Ngày hiệu lực.
- Điều/khoản.
- Tình trạng hiệu lực nếu có.
Nếu thiếu tình trạng hiệu lực, phải ghi rõ chưa có dữ liệu để khẳng định.
9. Nguồn cho phác đồ/hướng dẫn chuyên môn
Cần hiển thị:
- Tên hướng dẫn/phác đồ.
- Phiên bản.
- Đơn vị phê duyệt.
- Ngày ban hành.
- Phạm vi áp dụng.
- Cảnh báo cần nhân viên y tế có thẩm quyền kiểm tra.
10. Kết luận
Hiển thị nguồn trích dẫn là yêu cầu quan trọng của chatbot RAG trong bệnh viện. Nguồn giúp người dùng kiểm tra, tăng tính minh bạch và giảm rủi ro. Một hệ thống RAG tốt không chỉ trả lời đúng, mà còn cho biết “đúng theo tài liệu nào”. Không có nguồn, câu trả lời AI chỉ nên được xem là gợi ý chung, không phải căn cứ nội bộ.
- Đăng nhập để gửi ý kiến
