Bài 11. Sinh câu trả lời có căn cứ

1. Đặt vấn đề

Mục tiêu của RAG không phải chỉ là tạo câu trả lời nghe hay. Mục tiêu là tạo câu trả lời có căn cứ. Trong bệnh viện, căn cứ có thể là quy trình đã ban hành, quy định nội bộ, biểu mẫu, phác đồ, hướng dẫn chuyên môn, tiêu chí chất lượng hoặc văn bản pháp luật. Một câu trả lời có căn cứ giúp người dùng biết thông tin đến từ đâu và có thể kiểm tra lại khi cần.

Sinh câu trả lời có căn cứ là kết quả của cả chuỗi: tài liệu đúng, chunk tốt, embedding tốt, truy xuất đúng, prompt tốt và model tuân thủ nguồn.

2. Câu trả lời có căn cứ là gì?

Một câu trả lời có căn cứ cần:

• Dựa trên tài liệu được truy xuất.
• Không tự thêm thông tin không có trong nguồn khi câu hỏi yêu cầu nội bộ.
• Nêu rõ nguồn.
• Phân biệt thông tin chắc chắn và thông tin cần kiểm tra thêm.
• Có cấu trúc dễ hiểu.
• Không vượt thẩm quyền.
• Không bịa số liệu, quy trình, biểu mẫu.

3. Cấu trúc câu trả lời

Một cấu trúc tốt:

1. Trả lời trực tiếp.
2. Các bước hoặc nội dung chính.
3. Biểu mẫu/tài liệu liên quan.
4. Lưu ý.
5. Nguồn.
6. Cảnh báo nếu thiếu căn cứ.

Ví dụ:

Theo tài liệu được cung cấp, khi xảy ra sự cố té ngã người bệnh, khoa cần thực hiện các bước chính sau...
Nguồn: [1] Quy trình..., [2] Biểu mẫu...

4. Không dùng văn phong quá chắc chắn khi nguồn yếu

Nếu nguồn không đủ, không nên viết:

“Bệnh viện quy định phải...”

Nên viết:

“Trong các tài liệu được truy xuất hiện chưa thấy quy định rõ về... Do đó chưa đủ căn cứ để khẳng định. Cần kiểm tra thêm tài liệu gốc hoặc liên hệ đơn vị phụ trách.”

Đây là văn phong an toàn.

5. Trả lời theo mức độ chắc chắn

Có thể phân loại:

• Có căn cứ rõ trong tài liệu.
• Có căn cứ một phần.
• Chưa tìm thấy căn cứ.
• Cần người có thẩm quyền xác nhận.

Cách này giúp người dùng không hiểu nhầm.

6. Tránh trộn nguồn và suy luận

AI có thể diễn giải để dễ hiểu, nhưng phải phân biệt:

• Nội dung tài liệu nói gì.
• AI diễn giải thế nào.
• AI gợi ý áp dụng ra sao.

Ví dụ:

“Quy trình quy định khoa phải báo cáo trong vòng 24 giờ. Diễn giải thực hành: khoa nên hoàn thiện phiếu báo cáo ngay sau khi xử trí ban đầu để tránh quá hạn.”

7. Câu trả lời cho văn bản pháp luật

Cần thận trọng:

• Trích đúng điều khoản nếu có.
• Không bịa số hiệu.
• Không khẳng định hiệu lực nếu metadata không có.
• Khuyến cáo kiểm tra văn bản gốc.
• Không đưa tư vấn pháp lý chính thức vượt thẩm quyền.

8. Câu trả lời cho chuyên môn y tế

Cần nhấn mạnh:

• Dựa trên tài liệu được cung cấp.
• Không thay thế quyết định chuyên môn.
• Cần nhân viên y tế có thẩm quyền đánh giá.
• Không cá nhân hóa điều trị nếu không được phép.

9. Câu trả lời cho quản lý chất lượng

Nên cụ thể hóa thành:

• Vấn đề.
• Căn cứ.
• Phân tích.
• Hành động đề xuất.
• Chỉ số theo dõi.
• Người phụ trách nếu được cung cấp.
• Nguồn.

Không nên chỉ viết khẩu hiệu chung.

10. Kết luận

Sinh câu trả lời có căn cứ là mục tiêu cốt lõi của RAG trong bệnh viện. Câu trả lời cần bám nguồn, nêu rõ tài liệu, phân biệt chắc chắn và chưa chắc chắn, không bịa thông tin và không vượt thẩm quyền. Một câu trả lời có căn cứ giúp người dùng tin cậy hơn và giúp bệnh viện kiểm soát rủi ro tốt hơn.