Bài 3. Cài đặt Ubuntu Server cho máy chủ AI

1. Đặt vấn đề

Ubuntu Server là nền tảng phù hợp để triển khai AI local trong bệnh viện. Việc cài đặt Ubuntu Server không chỉ nhằm có một hệ điều hành chạy được, mà là xây dựng một môi trường máy chủ ổn định, bảo mật, dễ quản trị và phù hợp với các công cụ AI như Ollama, driver NVIDIA, Python, FAISS, Docker và các API tích hợp.

Đối với bệnh viện, máy chủ AI nên được cài theo tư duy vận hành lâu dài. Không nên cài quá nhiều phần mềm không cần thiết, không nên dùng cấu hình mạng tạm bợ, không nên để phân vùng lưu trữ thiếu rõ ràng và không nên bỏ qua SSH, firewall, timezone, cập nhật hệ thống, cấu hình ổ cứng và backup.

2. Chuẩn bị trước khi cài

Trước khi cài Ubuntu Server, cần chuẩn bị:

• Bộ cài Ubuntu Server đúng phiên bản.
• USB boot hoặc phương án cài qua IPMI nếu máy chủ hỗ trợ.
• Thông tin ổ cứng sẽ cài hệ điều hành.
• Kế hoạch phân vùng.
• IP tĩnh hoặc cấu hình DHCP reservation.
• Tên máy chủ.
• Tài khoản quản trị.
• Kế hoạch mount ổ dữ liệu.
• Kiểm tra BIOS/UEFI.
• Kiểm tra GPU, RAM, ổ cứng.
• Kế hoạch backup nếu cài trên máy đã có dữ liệu.

Nếu máy chủ có nhiều ổ, cần xác định rõ ổ nào dùng cài hệ điều hành, ổ nào dùng dữ liệu. Tránh cài nhầm làm mất dữ liệu.

3. Lựa chọn phiên bản Ubuntu Server

Nên dùng phiên bản LTS vì ổn định và được hỗ trợ lâu dài. Với máy chủ bệnh viện, tính ổn định quan trọng hơn việc có tính năng mới nhất. Ubuntu Server LTS phù hợp cho triển khai lâu dài, cập nhật bảo mật và cộng đồng hỗ trợ rộng.

Không nên dùng bản thử nghiệm hoặc bản quá mới nếu chưa kiểm tra tương thích driver GPU và công cụ AI.

4. Cấu hình BIOS/UEFI

Trước khi cài, nên kiểm tra BIOS/UEFI:

• Bật UEFI nếu phù hợp.
• Kiểm tra ổ boot.
• Kiểm tra RAM nhận đủ.
• Kiểm tra CPU.
• Kiểm tra GPU.
• Kiểm tra chế độ ảo hóa nếu cần.
• Cấu hình quạt/làm mát phù hợp.
• Kiểm tra ngày giờ hệ thống.

Với máy chủ GPU, cần đảm bảo GPU được nhận ở mức phần cứng. Một số máy chủ cần cấu hình BIOS để hỗ trợ GPU hoặc Above 4G Decoding tùy trường hợp.

5. Phân vùng hệ thống

Có nhiều cách phân vùng. Nguyên tắc là không để dữ liệu AI lớn làm đầy phân vùng hệ thống. Có thể tách:

• / cho hệ điều hành.
• /boot nếu cần.
• /boot/efi nếu UEFI.
• /mnt/data cho dữ liệu AI.
• /mnt/backup cho backup nếu có ổ riêng.
• Swap tùy cấu hình RAM và nhu cầu.

Nếu dùng LVM, có thể dễ mở rộng sau này. Nếu có SSD/NVMe 2TB, có thể dùng một phần cho hệ thống và phần lớn cho dữ liệu tốc độ cao. HDD dung lượng lớn nên mount riêng cho tài liệu và backup.

6. Cài OpenSSH Server

Trong quá trình cài, nên chọn cài OpenSSH Server để quản trị từ xa. Sau khi cài xong, kiểm tra:

systemctl status ssh

Và từ máy khác thử SSH vào. Sau đó nên cấu hình bảo mật SSH:

• Dùng SSH key nếu có thể.
• Hạn chế root login trực tiếp.
• Đặt mật khẩu mạnh nếu còn dùng mật khẩu.
• Giới hạn IP truy cập nếu cần.
• Theo dõi log đăng nhập.

7. Cấu hình mạng

Máy chủ AI nên có IP ổn định. Có thể cấu hình IP tĩnh trực tiếp trên Ubuntu hoặc DHCP reservation trên router/firewall. IP thay đổi sẽ gây lỗi khi các ứng dụng nội bộ gọi API.

Cần kiểm tra:

ip a

ip route

ping -c 4 8.8.8.8

ping -c 4 google.com

Nếu ping IP được nhưng không ping domain được, có thể lỗi DNS. Nếu không ra Internet được, cần kiểm tra gateway, firewall hoặc proxy.

8. Cập nhật hệ thống sau cài đặt

Sau khi cài, nên cập nhật hệ thống:

sudo apt update
sudo apt upgrade -y

Tuy nhiên, với máy chủ đã vận hành chính thức, cập nhật cần có kế hoạch. Giai đoạn mới cài có thể cập nhật đầy đủ trước khi cài driver NVIDIA và Ollama.

Sau cập nhật, có thể reboot:

sudo reboot

Sau reboot, kiểm tra lại SSH, mạng và ổ đĩa.

9. Cài các công cụ cơ bản

Một số công cụ hữu ích:

sudo apt install -y curl wget git htop unzip zip net-tools ca-certificates gnupg lsb-release

Có thể cài thêm:

sudo apt install -y tmux tree ncdu

Các công cụ này giúp quản trị hệ thống, kiểm tra dung lượng, tải file, theo dõi tài nguyên và làm việc từ xa.

10. Cấu hình timezone

Cần đặt đúng múi giờ:

timedatectl

Nếu cần:

sudo timedatectl set-timezone Asia/Ho_Chi_Minh

Timezone đúng giúp log, backup, lịch chạy tác vụ và truy vết sự cố chính xác.

11. Mount ổ dữ liệu

Nếu máy chủ có ổ dữ liệu riêng, cần mount đúng và tự động qua /etc/fstab. Ví dụ, sau khi xác định UUID bằng:

lsblk -f

Có thể tạo thư mục mount:

sudo mkdir -p /mnt/data

Sau đó cấu hình fstab. Cần cẩn thận khi sửa /etc/fstab, vì lỗi có thể làm hệ thống boot khó khăn. Nên test:

sudo mount -a

Sau đó kiểm tra:

df -h

12. Kết luận

Cài đặt Ubuntu Server cho máy chủ AI là bước nền tảng của toàn bộ hệ thống AI local bệnh viện. Cần cài theo hướng ổn định, tối giản, dễ quản trị, có IP cố định, SSH an toàn, phân vùng lưu trữ hợp lý, timezone đúng và công cụ cơ bản đầy đủ.

Một hệ điều hành được cài đặt tốt sẽ giúp các bước sau như cài driver NVIDIA, Ollama, model, RAG và API diễn ra thuận lợi hơn. Ngược lại, cài đặt hệ điều hành thiếu chuẩn sẽ tạo ra nhiều lỗi khó xử lý trong quá trình vận hành.