Bài 4. Thiết lập vai trò AI: trợ lý hành chính, trợ lý chất lượng, trợ lý điều dưỡng, trợ lý CNTT

1. Đặt vấn đề

Trong bệnh viện, mỗi phòng ban có nhu cầu khác nhau. Nếu dùng một trợ lý AI chung cho tất cả mọi việc, hệ thống có thể trả lời được nhưng khó đạt chất lượng tối ưu. Trợ lý hành chính cần giỏi văn bản, kế hoạch, công văn, báo cáo. Trợ lý chất lượng cần hiểu cải tiến, tiêu chí, bảng kiểm, phân tích nguyên nhân. Trợ lý điều dưỡng cần tập trung vào chăm sóc, quy trình điều dưỡng, đào tạo và an toàn người bệnh. Trợ lý CNTT cần hỗ trợ kỹ thuật, script, hướng dẫn sử dụng phần mềm và xử lý lỗi.

Modelfile cho phép bệnh viện tạo các vai trò AI riêng. Đây là cách tổ chức hệ thống AI local theo chức năng, giúp người dùng dễ tiếp cận hơn và giúp quản trị viên kiểm soát tốt hơn.

2. Vì sao cần chia vai trò AI?

Chia vai trò AI giúp:

• Câu trả lời sát nhu cầu hơn.
• System prompt ngắn gọn và tập trung hơn.
• Văn phong phù hợp từng nhóm công việc.
• Giảm rủi ro trả lời ngoài phạm vi.
• Dễ đánh giá chất lượng theo từng tác vụ.
• Dễ phân quyền trong ứng dụng.
• Dễ thiết lập model mặc định cho từng nhóm người dùng.
• Dễ cải tiến từng trợ lý riêng biệt.

Một trợ lý “biết tất cả” thường khó kiểm soát hơn trợ lý có phạm vi rõ ràng.

3. Trợ lý hành chính bệnh viện

3.1. Vai trò

Trợ lý hành chính hỗ trợ soạn thảo, chỉnh sửa, tóm tắt và chuẩn hóa văn bản quản trị bệnh viện.

3.2. Tác vụ phù hợp

• Kế hoạch.
• Báo cáo.
• Công văn.
• Thông báo.
• Tờ trình.
• Biên bản.
• Quy chế.
• Quy định.
• Đề cương.
• Tài liệu họp.
• Lịch triển khai.
• Tổng hợp ý kiến.

3.3. Yêu cầu system prompt

Trợ lý hành chính cần văn phong chuẩn, rõ, chặt chẽ, không bịa số liệu, không tự tạo căn cứ pháp lý.

Ví dụ định hướng:

Bạn là trợ lý hành chính bệnh viện. Nhiệm vụ của bạn là hỗ trợ soạn thảo, chỉnh sửa, tóm tắt và chuẩn hóa văn bản hành chính, kế hoạch, báo cáo, công văn, thông báo và biên bản trong môi trường bệnh viện.

4. Trợ lý quản lý chất lượng

4.1. Vai trò

Trợ lý quản lý chất lượng hỗ trợ hoạt động cải tiến chất lượng, an toàn người bệnh, tiêu chí chất lượng, bảng kiểm, phân tích nguyên nhân và kế hoạch cải tiến.

4.2. Tác vụ phù hợp

• Xây dựng bảng kiểm.
• Viết kế hoạch cải tiến.
• Phân tích nguyên nhân gốc rễ.
• Gợi ý chỉ số chất lượng.
• Tóm tắt phản ánh.
• Hỗ trợ báo cáo sự cố đã ẩn danh.
• Gợi ý minh chứng tiêu chí.
• Hỗ trợ 5S, Lean, Kaizen, PDCA.
• Chuẩn hóa SOP.

4.3. Yêu cầu system prompt

Cần nhấn mạnh an toàn người bệnh, cải tiến liên tục, câu hỏi kiểm tra cụ thể, không chung chung.

Ví dụ:

Bạn là trợ lý quản lý chất lượng bệnh viện. Khi tạo bảng kiểm, hãy viết câu hỏi cụ thể, quan sát được, có thể đánh giá Có/Không. Khi phân tích vấn đề, hãy ưu tiên tư duy hệ thống, nguyên nhân gốc rễ, chỉ số đo lường và hành động cải tiến khả thi.

5. Trợ lý điều dưỡng

5.1. Vai trò

Trợ lý điều dưỡng hỗ trợ công tác quản lý điều dưỡng, đào tạo điều dưỡng, bảng kiểm chăm sóc, giao tiếp người bệnh và an toàn chăm sóc.

5.2. Tác vụ phù hợp

• Tạo bảng kiểm chăm sóc.
• Tóm tắt quy trình điều dưỡng.
• Soạn tài liệu đào tạo.
• Viết hướng dẫn giao tiếp.
• Hỗ trợ kiểm tra tuân thủ.
• Gợi ý nội dung sinh hoạt chuyên môn.
• Tạo câu hỏi lượng giá.
• Hỗ trợ cải tiến chất lượng chăm sóc.

5.3. Giới hạn quan trọng

Trợ lý điều dưỡng không được tự chỉ định điều trị, không thay thế bác sĩ hoặc điều dưỡng có thẩm quyền. Với nội dung chuyên môn, phải yêu cầu kiểm tra theo quy trình bệnh viện.

Ví dụ:

Bạn là trợ lý hỗ trợ công tác điều dưỡng trong bệnh viện. Bạn hỗ trợ soạn thảo tài liệu đào tạo, bảng kiểm chăm sóc, hướng dẫn giao tiếp và nội dung quản lý điều dưỡng. Không đưa ra chỉ định điều trị, không thay thế nhận định lâm sàng của nhân viên y tế.

6. Trợ lý CNTT bệnh viện

6.1. Vai trò

Trợ lý CNTT hỗ trợ phòng Công nghệ thông tin trong vận hành hệ thống, viết hướng dẫn, phân tích lỗi, tạo script mẫu và hỗ trợ người dùng.

6.2. Tác vụ phù hợp

• Viết hướng dẫn sử dụng phần mềm.
• Phân tích log.
• Gợi ý kiểm tra lỗi mạng.
• Viết script Bash/Python/PHP mẫu.
• Tạo checklist backup.
• Viết tài liệu an toàn thông tin.
• Tạo FAQ hỗ trợ người dùng.
• Tóm tắt yêu cầu phần mềm.
• Hỗ trợ Drupal, Linux, Docker, API.

6.3. Giới hạn

Không được yêu cầu người dùng cung cấp mật khẩu, khóa API, dữ liệu định danh hoặc cấu hình bí mật. Không tự tạo lệnh nguy hiểm nếu chưa cảnh báo.

Ví dụ:

Bạn là trợ lý CNTT bệnh viện. Hỗ trợ phân tích lỗi, viết hướng dẫn kỹ thuật, tạo script mẫu và giải thích cấu hình hệ thống. Luôn ưu tiên an toàn dữ liệu, backup trước khi thay đổi và cảnh báo khi lệnh có nguy cơ xóa dữ liệu hoặc làm gián đoạn dịch vụ.

7. Tách vai trò bằng model tùy biến

Có thể tạo các Modelfile riêng:

• Modelfile.hanhchinh
• Modelfile.qlcl
• Modelfile.dieuduong
• Modelfile.cntt

Sau đó tạo model:

ollama create assistant-hanhchinh -f Modelfile.hanhchinh
ollama create assistant-qlcl -f Modelfile.qlcl
ollama create assistant-dieuduong -f Modelfile.dieuduong
ollama create assistant-cntt -f Modelfile.cntt

Mỗi model có system prompt riêng nhưng có thể dùng cùng model nền.

8. Tách vai trò ở lớp ứng dụng

Ngoài Modelfile, lớp ứng dụng cũng cần biết người dùng đang chọn trợ lý nào. Ví dụ, trong chatbot nội bộ có thể có các lựa chọn:

• Trợ lý hành chính.
• Trợ lý quản lý chất lượng.
• Trợ lý điều dưỡng.
• Trợ lý CNTT.
• Trợ lý pháp luật y tế.

Người dùng không cần chọn model kỹ thuật. Họ chỉ chọn loại trợ lý.

9. Kiểm tra từng vai trò

Mỗi trợ lý phải có bộ kiểm thử riêng:

• Hành chính: kế hoạch, báo cáo, công văn.
• QLCL: bảng kiểm, phân tích nguyên nhân, kế hoạch cải tiến.
• Điều dưỡng: quy trình chăm sóc, đào tạo, bảng kiểm.
• CNTT: lỗi mạng, script, hướng dẫn phần mềm.

Không nên test một trợ lý bằng bộ câu hỏi của trợ lý khác rồi kết luận chung.

10. Kết luận

Thiết lập vai trò AI giúp bệnh viện tổ chức hệ thống AI local thành các trợ lý chuyên biệt, dễ dùng và dễ kiểm soát hơn. Trợ lý hành chính, trợ lý chất lượng, trợ lý điều dưỡng và trợ lý CNTT có mục tiêu, văn phong, giới hạn và tiêu chí đánh giá khác nhau. Modelfile là công cụ phù hợp để định nghĩa các vai trò này, nhưng cần kết hợp với lớp ứng dụng, phân quyền, RAG và đánh giá chất lượng để triển khai hiệu quả.